Endometrioza
Endometrioza to choroba o podłożu hormonalno-immunologicznym, na ogół dotykająca kobiety w wieku rozrodczym. Nazwa pochodzi od słowa "endometrium" czyli błony śluzowej wyścielającej jamę macicy. Tkanka ta w czasie cyklu miesiączkowego narasta i złuszcza się, a następnie jest usuwana podczas miesiączki.
Endometrioza jest stanem, w którym komórki wyścielające ściankę macicy znajdowane są w innych częściach ciała np.:
- w jamie miednicowej: na jajnikach, na jajowodach, w miejscach przegrody odbytniczo-pochwowej,
- w innych częściach ciała, takich jak okolice jelit czy płuc,
- ogniska endometriozy mogą być również znalezione w miejscach blizn po cesarskim cięciu, w miejscach, w których znajdują się blizny po wykonanej wcześniej laparoskopii bądź laparotomii, na pęcherzu, jelitach, wnętrznościach, okrężnicy, wyrostku robaczkowym i odbytnicy.
W rzadkich przypadkach Endometrioza może zostać również wykryta wewnątrz pochwy, wewnątrz pęcherza moczowego, na skórze, a nawet w kręgosłupie i mózgu.
Najczęstszymi objawami endometriozy są:
- bóle przed i podczas miesiączkowania (zwykle silniejsze niż "normalne" skurcze miesiączkowe),
- bóle podczas lub po stosunku,
- obfite krwawienia,
- bezpłodność,
Innymi objawami mogą być:
- zmęczenie,
- bolesne wypróżnianie i bóle krzyża podczas miesiączki,
- biegunka i/lub zaparcie lub inne jelitowe nieprawidłowości,
Wiele kobiet z endometriozą doświadcza chorób na tle odpornościowym, takich jak alergie czy astma.
Przyczyny endometriozy
Dokładna przyczyna endometriozy jest nieznana, lecz wysuniętych zostało kilka teorii na ten temat.
- Teoria zahamowanej menstruacji lub migracji jajowodowej - zakłada, że podczas miesiączki część złuszczonych komórek śluzówki macicy przechodzi przez jajowody, zagnieżdża się w jamie brzusznej i rozrasta.
- Teoria implantacja – przeniesienie endometrium poza jamę macicy może nastąpić w trakcie cesarskiego cięcia, w przypadku operacji laparoskopowych, a także po nacięciu krocza w miejsce powstałych blizn.
- Teoria rozsiewu – w rzadkich przypadkach endometrioza może być przeniesiona drogą naczyń krwionośnych i limfatycznych do odległych narządów (płuca, mózg, kości)
W powstawaniu endometriozy ma znaczenie nadmiar estrogenów oraz czynniki genetyczne: córki lub siostry pacjentek z endometriozą mają większe prawdopodobieństwo rozwinięcia choroby.
Badaniem służącym do zdiagnozowania endometriozy jest laparoskopia - zabieg chirurgiczny wykonywany przy całkowitym znieczuleniu, w czasie którego jama brzuszna zostaje wypełniona dwutlenkiem węgla, by umożliwić lepszą widoczność narządów, po czym poprzez niewielkie nacięcie w brzuchu zostaje wprowadzony laparoskop (rurka ze światłem). Dzięki temu można ocenić stan narządów oraz zobaczyć wszczepy endometrialne.
Endometriozę leczy się dwiema metodami:
- zachowawczą (za pomocą terapii hormonalnej), metoda polega na wywołaniu „sztucznej ciąży”
- chirurgiczną – zabieg jest niezbędny przy rozległej endometriozie.
Kobietom pragnącym mieć dzieci, u których stwierdzono endometriozę w początkowej fazie, zaleca się jak najszybsze zajście w ciążę, zanim choroba się rozwinie.
Wraz z rozwojem endometriozy narastają zmiany w organizmie pozwalające wyróżnić cztery stopnie zaawansowania choroby:
