Strona główna Poradnik intymny Choroby kobiece Upławy – czy to już infekcja pochwy?
Choroby kobiece

Upławy – czy to już infekcja pochwy?

W przeciwieństwie do fizjologicznej wydzieliny, upławy są sygnałem infekcji w obrębie narządów rodnych. Nie można ich lekceważyć, bo nieleczone infekcje mogą uszkodzić jajniki, jajowody i macicę. Prawidłowa wydzielina z dróg rodnych jest:

  • bezwonna, 
  • przejrzysta,
  • mleczna lub biaława,
  • przypomina śluz.

Wydzielina fizjologiczna jest regulowana przez hormony odpowiedzialne za cykl menstruacyjny kobiety.

Lactovaginal - upławy

Wyróżniamy 4 fazy cyklu objawiające się zróżnicowaniem wydzielin fizjologicznych:

I. W pierwszej fazie cyklu, która trwa ok. 8 dni – zazwyczaj nie pojawia się wydzielina, a większość pań odczuwa suchość pochwy.

II. W drugiej fazie – owulacyjnej, trwającej 3–4 dni – na bieliźnie widać obfity śluz przypominający „białko kurzego jaja”. Jest przezroczysty, ciągnący się i ma za zadanie ochronę plemników przed zabójczym kwaśnym środowiskiem pochwy.

III. W trzeciej fazie cyklu, trwającej ok. 12 dni – śluz gęstnieje, jest nieprzejrzysty i kłaczkowaty. Utrzymuje się aż do miesiączki i ma chronić drogi rodne przed chorobotwórczymi drobnoustrojami.

IV. Czwarta faza to miesiączka. W tym czasie śluz jest zabarwiony krwią menstruacyjną.

Na wygląd wydzieliny fizjologicznej oprócz cyklu miesiączkowego ma też wpływ wiek kobiety:

  • U dziewczynek pojawia się skąpa, mlecznobiała i bezwonna wydzielina. Gdy zmieni się jej kolor lub zapach, a ilość zwiększy, trzeba pójść do ginekologa. Dziewczynki, choć rzadziej niż kobiety dojrzałe, także miewają infekcje narządów płciowych. Zwykle łapią je na basenie lub korzystając z publicznych toalet.

  • W okresie pokwitania pojawia się sporo śluzu. Ma to związek z intensywną pracą estrogenów, które przygotowują macicę do pierwszej miesiączki. Nie należy się martwić, póki wydzielina jest bezwonna i biała.

  • W okresie ciąży śluz wydzielany przez pochwę jest mlecznobiały, dość rzadki i ma do spełnienia ważne zadanie – ochronę płodu przed bakteriami, które mogą zagrozić jego prawidłowemu rozwojowi. Ponieważ jednak śluzówka w tym okresie jest mocno przekrwiona, do wydzieliny przenika z krwi więcej niż przed ciążą glukozy, która jest doskonałą pożywką dla bytujących w pochwie mikroorganizmów. Zwiększa się więc ryzyko rozwoju infekcji. Dlatego każda zmiana w kolorze lub zapachu wydzieliny jest sygnałem do wizyty u lekarza.

  • Czas przekwitania - układ hormonalny pracuje coraz wolniej, śluzu także jest mniej. Ponieważ cykle często są bezowulacyjne, sygnalizujący owulację ciągnący się śluz pojawia się sporadycznie.

  • Po menopauzie - ostatnia miesiączka, czyli menopauza, zamyka okres pracy hormonów płciowych. Śluz przestaje być wytwarzany. Przy źle nawilżonej śluzówce łatwiej o zapalenia i infekcje.

Niepokój powinny wzbudzić nietypowe upławy – żółtawe, zielonkawe, brązowe, wodniste, ropne lub lekko zabarwione krwią. Zwłaszcza, gdy towarzyszy im świąd, pieczenie czy ból oraz nieprzyjemny zapach.

Do najczęstszych przyczyn upławów zaliczane są:

  • zakażenia bakteryjne, grzybicze i rzęsistkowe, którym sprzyjają fizjologiczne predyspozycje kobiet, tj. bliskość odbytu i cewki moczowej oraz brak dostatecznej higieny. 
  • nadużywanie antybiotykoterapii, która wyjaławia florę pochwy.

W 60-80% przypadkach zgłaszania się do ginekologa z powodu upławów stwierdza się bakteryjne zakażenie. To rezultat zaburzenia równowagi między bakteriami tworzącymi zdrowe środowisko pochwy, a chorobotwórczymi bakteriami patogennymi.

Podejrzewają się, że nadmiernemu namnożeniu się patogenów sprzyja:

  • obniżenie odporności organizmu,
  • wiek kobiety (poniżej 30 roku życia),
  • nieprawidłowe miesiączkowanie, 
  • częste zmiany partnerów, 
  • stosowanie tamponów.

Przyczyną obfitych upławów mogą być:

  • proszki i płyny, w których pierzemy ubrania, 
  • niektóre płyny do higieny intymnej, 
  • lateks z prezerwatyw, 
  • środki plemnikobójcze,
  • perfumowane podpaski czy papiery toaletowe.

Niebezpieczna jest również nadmierna higienizacja, czyli zbyt częste podmywanie się, jak też stosowanie nieodpowiednich, zbyt „agresywnych” środków myjących. Przeciwskazane są więc zbyt częste kąpiele w pachnących pienistych płynach o odczynie alkalicznym (zasadowym), stosowanie bakteriobójczych intymnych dezodorantów, itp.

Należy też pamiętać, że przy nawracających upławach konieczne jest również przeleczenie partnera seksualnego, który pomimo braku objawów może przyczyniać się do wtórnych zakażeń.

Aby przeciwdziałać infekcjom i związanych z nimi upławami, dyskomfortem, bólem i pieczeniem należy pamiętać o: 

  • dokładnym myciu wewnętrznych fałdów sromu przy pomocy mydeł i płynów dezynfekujących, o pH dostosowanym do naturalnej kwasowości pochwy,
  • starannie wycierać odbyt po oddaniu stolca w kierunku do tyłu, 
  • unikaniu częstych irygacji,
  • unikaniu nylonowej bielizny, rajstop, gdyż utrzymują one wilgoć sprzyjającą rozwojowi bakterii i grzybów,
  • unikaniu nieuzasadnionego używania antybiotyków,
  • unikaniu diety bogatej w węglowodany i cukier, która jest pożywką dla rozwoju drożdżaków.

Dodatkową profilaktyką infekcji powodowanych zaburzeniem flory pochwy jest stosowanie preparatów na bazie pałeczek kwasu mlekowego np. Lactovaginal®.

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy skontaktować się z ginekologiem i rozpocząć odpowiednie leczenie. Tylko lekarz może postawić diagnozę.